ABS nədir və necə çalışır?


ABS nədir və necə çalışır?

ABS nədir və necə çalışır?



ABS əyləc sistemi avtomobillərin təkərlərinin əyləc əsnasında kilidlənərək sürüşməsinə maneə törədən bir təhlükəsizlik mexanizmidir. Dörd-təkər ABS, təkər kilidlənməsini önləyərək, sürücülərə təcili dayandırma vəziyyətlərində dayanıqlılıq və istiqamət idarəsi təmin etməkdədir. İlk dəfə 1936-cı ildə Almaniyada inkişaf etdirilən və patenti alınan ABS, Alman "antiblockiersystem" terminindən qısaldılmışdır və ingiliscəsi də bənzər mənadakı Anti-lock Brake System-dir. ABS, hər təkərin yaxınında dönmə sürətini nəzarətdə saxlayan təkərlərin çəkiş qabiliyyətini itirdiyini və kilidlənmək üzrə olduğunu müəyyənləşdirən sensorlara malikdir. Elektron kontrol (ECU-Electronic Control Unit) bu siqnalları qiymətləndirərək, əyləc təzyiqini dəyişdirmək yolu ilə təkər kilidlənməsinin qarşısını alan hidravlik nəzarət moduluna (HCU-Hydraulic Control Unit) komandalar göndərir.

ABS necə işləyir?


Sürücü dörd-təkər ABS-li bir nəqliyyat vasitəsinin əyləc pedalına sərtcə basdığında, sistem avtomatik olaraq əyləc təzyiqini dörd təkərdə nizamlayaraq, təkər kilidlənməsini qarşısını almaq məqsədilə hər təkərin əyləc təzyiqini müstəqil olaraq müəyyənləşdirər. ABS, əyləcləri saniyədə 18 dəfəyə qədər pompalayaraq, sürücülərə müəyyən ölçüdə istiqamətləndirmə qabiliyyəti qazandırmaqdadır.

Dörd təkər və iki arxa təkər ABS-lərin fərqi


Dörd-təkər ABS, təcili dayanma hallarında nəqliyyat vasitəsi qərarlılıq və inkişaf etdirilmiş manevr qabiliyyətini davam etdirmək üçün nəzərdə tutulmuşdur. Dörd-təkər ABS ilə təchiz edilmiş bir avtomobildə dayandırma sistemi, dörd təkərin hər birində təkər kilidlənməsinin qarşısını alaraq, sürücüyə inkişaf etdirilmiş istiqamətləndirmə idarəsini təmin etmək üçün əyləc təzyiqini nizamlar.

Arxa-təkər ABS isə, daha çox yük, mikroavtobus və idman nəqliyyat vasitəsilərdə görülməkdə və yalnız arxa təkərlərin kilidlənməsinin qarşısını almaq üçün istifadə edilməkdədir. Bu sistem sürücüyə eyni istiqamətdə hərəkəti davam etdirmək və nəqliyyat vasitəsinin arxasının yanlara sürüşməsini önləməkdə köməkçi olmaqdadır. Arka-təkər ABS sistemlərində ön təkərlərin hələ eynilə ənənəvi əyləclərdəki kimi kilidlənmə meyli vardır. Əgər kilidlənmə olarsa, sürücü əyləc pedal təzyiqini ön təkərlərin təkrar dönməyə başlamasına çatacaq qədər azaltmalıdır. Beləcə sürücü nəqliyyat vasitəsini istiqamətləndirə bilər.

ABS-in çalışdığını necə bilmək olar ?


ABS-lərin çoxunda sistemin aktiv hala gəlməsi sürücü tərəfindən bilinər. Sürücü mexanik bir səs eidər və bəzi təzyiq dalğalanmalarını və ya əyləc pedalının sərtliyinin daha da artdığını hiss edər. Gurultu eşidildiyində və ya təzyiq dalğalanmaları hiss edildiyində, ayağın əyləc pedalında tutulması vacibdir. Sərt təzyiq tətbiqinə davam edilmelidir.

ABS ilə edilməsi və edilməməsi lazım olanlar:


Uyğun istifadə edilməsi halında dörd-təkər ABS təhlükəsiz və effektiv bir dayandırma sistemidir. Maksimum təhlükəsizlik və sistemin bütün üstünlüklərindən faydalanmaları üçün, sürücülərin ABS sistemlərinin necə çalışdığını doğru olaraq bilmələri və tətbiqləri lazımdır. Bu qaydalar aşağıda sıralanmışdır:

Ayağınızı əyləcin üzərində tutun
.


Yönləndirmə edərkən dörd-təkər ABS-in uyğun işini davam etdirməsi üçün əyləc üzərində sərt və davamlı təzyiqi qoruyun. Əyləc pedalı salınımlar edərkən belə əyləci pompalamayın. Ancaq, arxa-təkər ABS ilə təchiz edilmiş nəqliyyat vasitələrində, ön təkərlərin ənənəvi əyləclər kimi kilidlənmə meyli vardır. Əgər kilidlənmə olarsa, sürücü nəqliyyat vasitəsini yönləndirmək üçün, əyləc pedal təzyiqini ön təkərlərin təkrar dönməyə başlamasına yetəcək qədər azaltmalıdır.

Dayanmaq üçün kifayət qədər məsafə buraxın.

Yaxşı şərtlərdə öndəki nəqliyyat vasitələri üç saniyə, pis şərtlərdə daha çox müddət geridən təqib edilməlidir.

ABS ilə sürücülük praktikası edin.

ABS çalışarkən meydana gələn təzyiq dalğalanmalarının necə hiss edildiyini öyrənin. Təcili əyləc etmək üçün boş sahələr və park yerləri uyğun ola bilər.

Vasitənin istifadə kataloquna baxın.

ABS ilə əlaqədar əlavə sürücülük məlumatları üçün vasitənin kataloquna baxmağa laqeyd yanaşmayın.

ABS-li avtomobili dəlicəsinə istifadə etməyin.

ABS-li nəqliyyat vasitəsi sizə döngələri sürətli dönmə, hərəkət zolaqlarının ani dəyişdirilməsi və ya ani manevrlər etmə haqqı verməz. Bu cür davranışlar nə uyğun, nə də etibarlıdır.

Əyləcləri pompalamayın.


Dörd təkər ABS-li nəqliyyat vasitələrində əyləci pompalanmaq, sistemi açıb-bağlayır. ABS əyləcləri sizin yerinizə avtomatik və nisbətən daha çox sürətli pompalamakda və yaxşı istiqamət idarəsi təmin etməkdədir.

Sükanı unutmayın.


Dörd təkər ABS, təcili dayandırma vəziyyətində sürücünün istiqamət idarəsi etməsini təmin edir. Yönləndirmə əsnasında nəqliyyat vasitəsi tam olaraq dayanana qədər, ayağınızı əyləc pedalına sərtcə basılı tutun. Ayağınızı əyləc pedalından ayırmayın, çünki bu ABS-i ayırar. ABS ilə dayandırma əsnasında istiqamətləndirmə qabiliyyətiniz olsa belə, avtomobiliniz sürüşkən yolda quru yoldakı qədər kəskin dönməyə bilər. Arxa-təkər ABS-li nəqliyyat vasitəsi istifadə edən sürücülər diqqətli və sərtcə əyləc etməli və təkərlərin kilidlənməsinin başladığını hiss etdiklərində, təzyiqi bir miqdar azaltmalıdırlar.

Mexaniki gurultu və ya kiçik pedal titrəmələrindən özünüzü itirməyin.


ABS-lə təchiz olunmuş nəqliyyat vasitəsilə əyləc edərkən meydana gələn mexaniki səs-küylər və ya kiçik pedal titrəşmələrindən narahat olmayın. Bunlar normaldır və sürücünün ABS-nin çalışdığını anlamasını təmin edər.

Paylaş: